|
Nhà thờ Cam Ly
-
Vị trí: Nhà thờ Cam
Ly nằm trên một quả
đồi rất gần thác Cam
Ly, thuộc thành phố
Đà Lạt.
-
Đặc điểm: Nhà thờ
Cam Ly có một kiến
trúc độc đáo theo
lối nhà rông của
đồng bào Tây Nguyên.
Trong số gần 100
công trình kiến trúc
công giáo xuất hiện
ở
Ðà Lạt từ thập
niên 1920 đến thập
niên 1960, nhà thờ
Cam Ly được xây dựng
riêng cho đồng bào
các dân tộc thiểu
số, vì thế nó mang
một sắc thái độc đáo
khác hẳn với các
giáo đường dành cho
người Kinh. Những
người tạo tác nên
ngôi nhà thờ đã thể
hiện sự "hội nhập
văn hóa" qua nghệ
thuật kiến trúc khi
cho gương mặt chúa
trời hòa nhập với
gương mặt của Yàng
(trời) mà những
người dân nơi đây đã
nghìn năm sùng bái.
Khai sinh ra ý tưởng
về ngôi nhà chung
của Chúa và Yàng là
linh mục người pháp
Boutary và người thể
hiện thành công ý
tưởng này là nhà
thầu Nguyễn Thanh
Hồ. Công trình được
khởi công vào cuối
năm 1959 và hoàn
thành tám năm sau
đó. Nhìn ngang, hai
mái giáo đường giống
như lưỡi rìu, dốc
đứng 17m, được lợp
bằng 80.000 viên
ngói với tổng trọng
lượng tương đương 90
tấn. Ðể chịu đựng
được sức nặng của
ngôi nhà với cột,
kèo, giằng bằng
bê-tông, sắt và gỗ,
móng của công trình
đã được gia cố hết
sức kỹ lưỡng. Riêng
phần móng nhà thầu
đã phải cật lực làm
trong vòng nửa
năm.Trước cổng chính
nhà thờ là hai hình
tượng hổ và phượng
hoàng - những loài
vật quen thuộc trong
hiện thực và trong ý
thức của đồng bào
thiểu số. Hổ tượng
trưng cho sức mạnh
và phượng hoàng thể
hiện cho sự tinh
khôn. Mặt khác, các
nhà tạo tác cũng
ngầm ví von các cư
dân Thượng có bản
tính vốn như chúa
sơn lâm nhưng đã trở
nên tốt lành, thanh
dịu như chim phượng
nhờ các tín điều tôn
giáo. Cùng tư duy
đó, nội thất thánh
đường còn xuất hiện
nhiều hình ảnh các
loài vật khác thể
hiện bản tính của
chúng như: sự trong
sáng của nai, sự gần
gũi của chim và
cá... Ðặc biệt dưới
chân thánh giá, bên
cạnh cung thánh bằng
gỗ thông có treo ba
đầu trâu theo thứ tự
cao thấp. Trâu là
linh vật mà người
thiểu số ở Tây
Nguyên thường dùng
làm vật phẩm để
"giao tiếp" với Yàng
của họ, trong trường
hợp này là kính dâng
Thiên Chúa như một
thông điệp biểu lộ
lòng sùng kính.

Sau ba khung cửa lớn
là nội thất giáo
đường với diện tích
gần 400m², một không
gian vừa u huyền,
thâm nghiêm vừa
khoáng đạt, phóng
túng. Cảm giác đó có
được là do hiệu quả
các giải pháp kiến
trúc. Nối với những
bức tường lửng có độ
cao khoảng 3m được
xây bằng đá chẻ là
hệ thống cửa kính
mầu xanh-nâu-vàng
trong các khung gỗ.
Các khung cửa liền
nhau và giáp mái này
cùng với 20 vì kèo
tương ứng đều được
cách điệu từ hoa văn
Tây Nguyên mà chủ
đạo là hình vuông và
hình tam giác -
tượng trưng cho mặt
trăng và mặt trời
trong môtip bản địa
về quan niệm vũ trụ.
Ðối xứng phải trái
là 16 bức tranh đá
trong đó có 14 bức
diễn tả các chặng
thương khó của Chúa
Jesus và ngày ngài
thọ nạn, phục
sinh...Ở đây, cùng
với nghệ thuật sắp
đặt và giải pháp
kiến trúc, các nhà
tạo tác đã kết hợp
hài hòa và thành
công giữa tư duy mộc
mạc, tự nhiên của
đồng bào các dân tộc
thiểu số với triết
lý tôn giáo nhân bản
và sâu sắc.
|