|
Vườn Quốc
Gia
Cát Tiên
Vườn quốc gia Cát
Tiên là một khu bảo
tồn thiên nhiên nằm
trên địa bàn ba
huyện Tân Phú, Vĩnh
Cửu (Đồng Nai), Cát
Tiên, Bảo Lộc (Lâm
Đồng) và Bù Đăng
(Bình Phước), cách
Thành phố Hồ Chí
Minh 150 km về phía
bắc. Đặc trưng của
vườn quốc gia này là
rừng đất thấp ẩm ướt
nhiệt đới. Được
thành lập theo quyết
định số 01/CT ngày
13 tháng 1 năm 1992
của Thủ tướng chính
phủ Cộng hòa Xã hội
Chủ nghĩa Việt Nam
trên cơ sở kết nối
khu rừng cấm Nam Cát
Tiên (được thành lập
theo quyết định số
360/TTg, ngày 7
tháng 7 năm 1978 của
Thủ tướng chính phủ)
và khu bảo tồn thiên
nhiên Tây Cát Tiên
(được thành lập theo
quyết định số
194/CT, ngày 9 tháng
8 năm 1986 của Chủ
tịch Hội đồng Bộ
trưởng). Vườn quốc
gia Cát Tiên nằm ở
khu vực có toạ độ từ
11°21′ tới 11°48′ vĩ
bắc, và từ 107°10′
tới 107°34′ kinh
đông, trên địa bàn
của ba tỉnh Lâm
Đồng, Đồng Nai và
Bình Phước với tổng
diện tích là 73.878
ha.
Các hợp phần
Phần nằm trên địa
bàn Cát Tiên và Bảo
Lộc thường được gọi
là khu vực Cát Lộc.
Khu vực này dành để
bảo tồn loài tê giác
một sừng. Phần trên
địa bàn Tân Phú và
Vĩnh Cửu thường được
gọi là khu vực Nam
Cát Tiên. Khu vực
này có khoảng chục
vùng đất ngập nước
như Bàu Sấu (rộng
5-7 hecta thuộc
huyện Tân Phú), Bàu
Chim (50-100 hecta),
Bàu Cá, Bàu Đắc Lớ,
Trảng Cò,... Bàu Sấu
còn là tên gọi chung
cho toàn bộ các vùng
đất ngập nước rộng
khoảng 137,6 km²
(trong đó 1,5 km²
ngập nước thường
xuyên, 53,6 km² ngập
nước theo mùa, và
phần còn lại có độ
cao tuyệt đối không
quá 125m)ở Nam Cát
Tiên. Phần trên địa
bàn Bù Đăng thường
được gọi là Tây Cát
Tiên.

Lịch sử
Năm 1978, Vườn quốc
gia này được bảo tồn
và được chia thành 2
khu vực: Nam Cát
Tiên và Tây Cát
Tiên. Khu vực Cát
Lộc phía bắc Cát
Tiên cũng được bảo
tồn do ở đây có loài
tê giác Java sinh
sống. Chính nhờ loài
tê giác này đã làm
khu bảo tồn này được
cộng đồng thế giới
quan tâm. Một cuốn
hút khác của rừng
Cát Tiên là sự tồn
tại của đàn bò tót
khổng lồ nặng trên
hàng tạ, với số
lượng khoảng 70-80
con, hiện cũng đang
có nguy cơ tuyệt
chủng cao do bị săn
bắn trộm và mất chỗ
ở vì rừng bị chặt
phá. Năm 1998, ba
khu này được sáp
nhập thành vườn quốc
gia. Thử nghiệm đa
dạng sinh học gần
đây nhất (2004) là
việc thả 38 con cá
sấu gốc Thái Lan vào
hồ Bầu Sấu ở giữa
rừng. Phát hiện khảo
cổ trong khu vực
giữa rừng này đang
đặt ra dấu hỏi có
một nền văn minh cổ
đã tồn tại ở đây.
Trong thời kỳ Chiến
tranh Việt Nam, khu
vực này bị chất độc
da cam của quân đội
Hoa Kỳ hủy hoại nặng
nề. Những khu vực bị
rải chất độc da cam
ngày nay chỉ có các
loại tre, cỏ mọc,
không có các loại
cây lớn, cụ thể cho
thấy số lượng thú
rừng trước và sau
chiến tranh giảm
đáng kể.[cần dẫn
nguồn] Ngoài ra, các
dân tộc sinh sống
quanh rừng đã đốt,
phá rừng để làm
nương rẫy gây ảnh
hưởng không nhỏ đến
rừng.
Đa dạng sinh học
Khoảng 50% diện tích
của Cát Tiên là rừng
cây xanh, 40% là
rừng tre, 10% là
nông trại. Động vật
đặc trưng có: tê
giác Java một sừng,
voi châu Á, bò tót,
gấu chó, gấu ngựa,
trâu rừng, hổ, báo
hoa mai, báo gấm,
nai...Các loài chim
của Cát Tiên cũng
phong phú đa dạng:
đại bàng đen, vịt
trời cánh trắng,
chim mỏ sừng
lớn...Cát Tiên là
nơi cư ngụ của 40
loài nằm trong Sách
đỏ thế giới, trong
đó đặc biệt là loài
tê giác do cư dân
địa phương và người
Trung Hoa tin rằng
khả năng chữa bệnh
của sừng tê giác như
thần dược và được
mua bán với giá cao
trên thị trường.
Ngoài lượng động vật
phong phú, Cát Tiên
còn là địa bàn của
62 loại lan. Cát
Tiên cũng được
UNESCO công nhận là
"Khu dự trữ sinh
quyển".
|